Bugün Mrflanksteakhouse ile Evin tüllerini kim alır arasında kapsamlı bir bağ kuruyor, konuyu farklı yönleriyle açıyoruz.
Evin Tüllerini Kim Alır? Küçük Bir Ev İşinin Büyük Sosyolojisi
Bir evin tüllerini yenilemeye karar verdiğimizde aklımıza genellikle basit bir soru gelir: “Hangi tül daha güzel?” Oysa biraz durup düşündüğümüzde başka bir soru belirir: Evin tüllerini kim alır? Kim ölçü alır, kim mağazaya gider, kim fiyatları karşılaştırır, kim rengin eve uyup uymayacağına karar verir ve kim sonunda tülleri taktırır?
Bu sorular bana gündelik hayatın ne kadar sosyolojik olduğunu hatırlatıyor. Çünkü ev işleri yalnızca temizlik, alışveriş veya bakım değildir; aynı zamanda aile içinde sorumlulukların, beklentilerin ve karar gücünün nasıl dağıldığını gösteren küçük sahnelerdir.
“Ev İşi” Dediğimiz Şey Nedir?
Görünmeyen emeğin gündelik hali
Ev işi; yemek yapmak, temizlik, çamaşır, alışveriş, çocuk ve yaşlı bakımı gibi ücret karşılığı yapılmayan bakım ve yeniden üretim faaliyetlerini kapsar. Tül perde almak da bu geniş alanın küçük ama anlamlı bir parçasıdır.
UNICEF, ücretsiz ev ve bakım emeğini yalnızca fiziksel işler olarak değil, evin sürdürülmesini sağlayan geniş bir faaliyetler bütünü olarak tanımlıyor. Bu işlerin önemli bir bölümü toplumsal cinsiyet normları nedeniyle kadınlarla ilişkilendiriliyor.
UNICEF Data
Türkiye’de 2025 Zaman Kullanım Araştırması bu eşitsizliği oldukça görünür kılıyor: 15 yaş ve üzerindeki kadınlar hane ve aile bakımına günde ortalama 4 saat 3 dakika, erkekler ise 58 dakika ayırıyor. Çalışan kadınlarda bile süre 2 saat 38 dakika iken çalışan erkeklerde 47 dakika.
Veri Portali
+1
Dolayısıyla “Tülü kim alacak?” sorusu, aslında “Evin devamlılığından kim sorumlu?” sorusunun daha gündelik bir biçimi olabilir.
Toplumsal Normlar Tül Perdeyi Nasıl Cinsiyetlendirir?
Kadın “evin sahibi”, erkek “yardımcı” mı?
Birçok toplumda kadınlardan evin düzenini bilmesi, takip etmesi ve sürdürmesi beklenirken erkeklerin ev işlerine katılımı zaman zaman “yardım” olarak tanımlanır. Buradaki küçük ama önemli fark şudur: Yardım eden kişinin işi gönüllü görünür; sorumlu kişinin işi ise zorunluluk haline gelir.
Türkiye Aile Yapısı Araştırması da ev içindeki iş bölümünün cinsiyetli olduğunu gösteriyor. Araştırmada çocuk bakımının %94,4’ünün, çamaşır ve bulaşık işlerinin %85,6’sının, yemek yapma ve günlük toplama-temizlemenin %85,4’ünün kadınlar tarafından üstlenildiği bildiriliyor.
Veri Portali
+1
Bu nedenle bir çift perde mağazasına gittiğinde “Sen seç, sen daha iyi anlarsın” cümlesi masum görünebilir. Fakat bu cümle, yıllar içinde biriken toplumsal öğrenmelerin sonucunda ortaya çıkmış olabilir.
Kültürel Pratikler ve “Evin Kadını” Fikri
Tül yalnızca perde değildir
Tül perde, Türkiye’de evin mahremiyeti, temizliği, misafir ağırlama kültürü ve estetik anlayışıyla da ilişkilidir. Pencerenin nasıl göründüğü, perdenin ne kadar temiz olduğu veya salonun misafire nasıl sunulduğu, evin “düzgünlüğü” hakkında sembolik anlamlar taşıyabilir.
Burada kadınların üzerindeki yük yalnızca fiziksel değildir. “Evi güzel göstermek”, “misafir gelirse hazırlıklı olmak” veya “evin eksiklerini fark etmek” gibi beklentiler aynı zamanda zihinsel emek yaratır.
Örneğin tüller eskidiğinde bunu ilk fark eden kişinin sürekli aynı kişi olması tesadüf olmayabilir. O kişi yalnızca perdeyi değiştirmeyi değil, evin ihtiyaçlarını sürekli gözlemlemeyi de üstlenmiş olabilir.
Güç İlişkileri: Tülü Kim Alıyorsa Kararı Kim Veriyor?
Ev içindeki kararlar eşit mi?
Ev işleri ile karar verme gücü birbirinden tamamen ayrı değildir. Türkiye Aile Yapısı Araştırması’nda evde ne pişirileceği konusunda kadınların tek başına karar verme oranı %27,7 iken, harcamaların önceliklendirilmesinde erkeklerin tek başına karar verme oranı %8,2 olarak veriliyor.
Veri Portali
Bu bize ilginç bir tablo sunuyor: Bir kişi gündelik hayatın ayrıntılarından daha fazla sorumlu olabilirken başka bir kişi para ve kaynaklarla ilgili kararlarda daha belirleyici olabilir.
Dolayısıyla “Tülü kim alır?” sorusunu “Tülün parasını kim öder?” ve “Hangi tülün alınacağına kim karar verir?” sorularından ayırmamak gerekir.
Değişen Erkeklikler ve Yeni Ev İçi Pazarlıklar
Erkekler ev işine katıldığında ne değişiyor?
İstanbul’da erkeklerin ev ve bakım işlerini nasıl anlamlandırdığını inceleyen bir araştırma, erkeklerin süpürme, yemek yapma ve çamaşır gibi işleri konuşurken eşitlikçi söylemler ile geleneksel erkeklik beklentileri arasında çeşitli gerilimler yaşadığını ortaya koyuyor.
ScienceDirect
Bu açıdan “Evin tüllerini ben alırım” diyen bir erkeği yalnızca “modern erkek” diye etiketlemek de yeterli değildir. Önemli olan bunun aile içinde kalıcı ve adil bir sorumluluk paylaşımının parçası olup olmadığıdır.
Çünkü mesele bir defa perde almak değil; evin görünmeyen işlerinin kimin zamanından, enerjisinden ve dikkatinden karşılandığıdır.
Toplumsal Adalet Tül Perdeye Nereden Giriyor?
Ev içindeki iş bölümü çoğu zaman özel hayatın meselesi gibi görülür. Oysa zaman da ekonomik bir kaynaktır. Bir kişinin her gün birkaç saatini ücretsiz bakım ve ev işine ayırması, onun dinlenme, eğitim, kariyer veya sosyal yaşam için daha az zamana sahip olması anlamına gelebilir.
2026 tarihli UN Women araştırmaları da zaman kullanımındaki farklılıkların yalnızca günlük rutinleri değil, “zaman yoksulluğu” üzerinden sosyal ve ekonomik eşitsizliği şekillendirdiğini vurguluyor.
UN Women Data Hub
Bu nedenle mesele yalnızca “kim tül alıyor?” değildir. Asıl soru, evin sürdürülmesi için gerekli emeğin nasıl paylaşıldığıdır. Burada toplumsal adalet, ev içindeki emeğin görünür ve değerli kabul edilmesini gerektirir.
Eşitsizlik Her Zaman Büyük Olaylarda Görünmez
Bazen eşitsizlik, büyük kararların dışında, çok sıradan anlarda karşımıza çıkar: perdeyi fark etmek, deterjanın bittiğini bilmek, doğum günü hediyesi düşünmek, çocuğun kıyafetlerini takip etmek veya eve gelecek misafir için hazırlık yapmak.
Bu yüzden tül perde meselesi bana gündelik hayatın sosyolojisini anlatan güzel bir örnek gibi geliyor. Aynı evde yaşayan insanlar birbirlerini seviyor, birbirlerine destek oluyor ve yine de iş bölümü eşitsiz olabiliyor. Sevgi ile eşitsizlik birbirini otomatik olarak dışlamıyor.
Sonuç: Pencerenin Ardındaki Toplum
Evin tüllerini kadın da alabilir, erkek de; birlikte seçilebilir, internetten sipariş edilebilir veya bu iş dışarıdan bir hizmete bırakılabilir. Sosyolojik açıdan önemli olan kimin aldığı kadar, neden o kişinin aldığı ve bu rolün nasıl oluştuğudur.
Belki de bir dahaki sefere perde değiştireceğimizde yalnızca kumaşa, renge ve fiyata değil, kendi evimizdeki emeğin dağılımına da bakabiliriz.
Sizin evinizde tülleri kim alır? Bu görev kendiliğinden mi o kişiye düşer, yoksa birlikte mi karar verirsiniz? Ev işlerinden hangilerinin “doğal olarak” sizin sorumluluğunuz olduğunu düşünüyorsunuz? Ve hiç, çok sıradan bir ev işi üzerinden kendinizi değerli, görünmez, yorgun ya da güçlü hissettiğiniz oldu mu?
Mrflanksteakhouse ailesi olarak Evin tüllerini kim alır konusunda daha fazla içerik için sizi tekrar bekliyoruz.